Norm: WCAG 2.2 niveau AA (55 succescriteria) · Methode: WCAG-EM, aanbevolen door DigiToegankelijk
Conclusie: Geen van de 4 websites voldoet op dit moment aan WCAG. De problemen zijn structureel vergelijkbaar — gebruikers van schermlezers, toetsenbord en mensen die tekst willen vergroten lopen op alle websites vast. lisa.nl heeft de meeste bevindingen (31 tegenover 12 bij archeodepot.nl).
Deze thema's verklaren samen het grootste deel van de bevindingen. Ze komen vaak terug en raken iedereen die afhankelijk is van assistieve technologie.
Wat visueel duidelijk is — een groep bij elkaar horende velden, een kop, een lijst — staat niet in de HTML. Schermlezers missen die samenhang.
Terug-pijl, X-knoppen, +-knoppen op productkaarten. De schermlezer zegt alleen "knop" — de gebruiker weet niet wat er gebeurt als hij erop tikt.
Tekst en interactieve elementen halen de minimale contrastverhouding niet. Onleesbaar voor slechtzienden of in fel licht.
"Klik hier"-links of dubbelzinnige knoplabels — uit context losgehaald begrijpt de gebruiker niet waar hij heen gaat.
De pagina- of fragmenttaal is niet gemarkeerd; schermlezers spreken het verkeerd uit.
PDF's missen tags, taalinstelling of een beschrijvende titel — schermlezers kunnen de structuur niet voorlezen en de inhoud is onbereikbaar voor blinde en slechtziende bezoekers.
Informatie en relaties die je visueel ziet — dat een aantal velden bij elkaar horen, dat iets een kop is, dat iets een lijst is — moeten ook in de HTML staan. Anders is de samenhang alleen toegankelijk voor wie het scherm kan zien.
Op deze pagina wordt een kop van niveau 4 direct gevolgd door een andere kop van hetzelfde niveau. Zie "Lisanieuws 41" en "Verandering in banenkansen binnen Nederland", "Lisanieuws 32" en "Toegevoegde waarde toont economisch herstel", "Lisanieuws 31" en "Keerpunt in werkgelegenheid: kleine banengroei in 2014", en andere.
Voor wie een schermlezer of spraakbediening gebruikt, bestaat een knop pas zodra hij een naam heeft. Zonder naam kondigt de schermlezer alleen "knop" aan — de gebruiker weet niet wat er gebeurt als hij hem activeert.
Het logo bovenaan de pagina met de zichtbare tekst "Lisa" mist een tekstalternatief. De alternatieve tekst moet minimaal de zichtbare tekst bevatten. Daarnaast staat het logo binnen een link. Echter, omdat er binnen de link al de linktekst "Homepagina" aanwezig is, hoeft dit niet ook nog aan het tekstalternatief te worden toegevoegd. De toegankelijke naam van de link wordt dan "Lisa Homepagina". Dit is ook van belang voor spraakbediening, want hiervoor moet de zichtbare tekst van het logo terugkomen in de naam van de link.
Niet iedereen heeft perfecte ogen — denk aan slechtzienden of iedereen die de site in fel zonlicht bekijkt. Met genoeg contrast (4,5:1 voor tekst, 3:1 voor randen en iconen) blijven knoppen en links voor iedereen leesbaar.
Op deze pagina heeft de knop "Opnieuw zoeken" (zichtbaar na het klikken op de knop "Zoeken") onvoldoende kleurcontrast. De witte tekst op de groene achtergrond (#5cb85c) heeft een contrastverhouding van 2,5:1. Dat is lager dan de vereiste 4,5:1 voor normale tekst.
Op deze pagina hebben in de kolom "VondstId" sommige items, bijvoorbeeld het item met de naam "POM 7408", een link "1 Opname" met dezelfde kleurcombinatie.
Schermlezer-gebruikers springen vaak van link naar link om snel een pagina te scannen. Dat werkt alleen als elke linktekst op zichzelf duidelijk maakt waar hij heen leidt — losse "Lees meer"-links werken dan niet.
Op deze pagina staat een kop "Ga direct naar" die niet voldoende beschrijft welke inhoud erop volgt. Koppen als "Ga direct naar", "Direct naar" en "Snel naar" zijn te algemeen en geven geen betekenisvolle informatie over het doel van de inhoud. Schermlezergebruikers vertrouwen op koppen om door de pagina te navigeren en de structuur ervan te begrijpen. Koppen moeten daarom helder, beknopt en passend bij het onderwerp van de volgende inhoud zijn.
Een schermlezer moet weten in welke taal hij zit, anders leest hij Nederlandse tekst voor met Engelse uitspraakregels. Het lang-attribuut op het html-element vertelt hem de paginataal.
Deze pagina bevat een formulier. Als het invoerveld "E-mailadres" wordt leeggelaten en op "Versturen" wordt geklikt, verschijnt de Engelstalige foutmelding "Please supply a valid email address", terwijl de rest van de website Nederlandstalig is. Foutmeldingen moeten in dezelfde taal staan als de primaire taal van de website.
PDF's zijn een eigen werkelijkheid binnen je site — ze hebben hun eigen structuur, hun eigen titel, hun eigen taalinstelling. Een PDF die op het scherm prima leest, kan voor een schermlezer een ondoordringbare wand zijn als de tags ontbreken, de taal verkeerd staat of de titel een tijdelijke aanduiding is. Voor een overheidsorganisatie die formele documenten publiceert is dit kritiek: vaak zijn juist die documenten het belangrijkste wat een bezoeker komt halen. Zet de bron-Word eerst goed neer (kopstijlen, taal, lijsten) en sla op als getagde PDF — daarmee is 80% van het werk klaar.
Dit PDF-document mist codes, waardoor de inhoud niet toegankelijk is voor schermlezers. Door het ontbreken van deze codes kan geen volledige toegankelijkheidsbeoordeling worden uitgevoerd, omdat alle succescriteria die te maken hebben met de onderliggende codelaag van de PDF (bijvoorbeeld semantische koppen en alternatieve teksten voor afbeeldingen) niet beoordeeld kunnen worden. Het oplossen van dit probleem kan dus nieuwe toegankelijkheidsproblemen aan het licht brengen.
Voor elk type bevinding in dit rapport hebben we een tool gebouwd die je redacteuren en ontwikkelaars helpt om het zelf te controleren — zonder ons erbij te hoeven halen.
Geen van de 4 websites voldoet op dit moment aan WCAG 2.2 AA. De goede kans: de meeste problemen zijn structureel — ze komen vele malen voor maar hebben dezelfde oplossing. Eén oplossing rolt door beide apps heen.
De 6 hoofdthema's verklaren het grootste deel van de bevindingen. Eén goede pass langs gedeelde componenten lost veel tegelijk op.
Bij beide rapporten zit een Plan van Aanpak met concrete oplossingen, gegroepeerd naar wie wat moet doen — designer, ontwikkelaar, redactie.
Na het oplossen kunnen we hertesten zodat een actuele toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd kan worden.