Stap 2: Handmatig testen

Een automatische scan is een goed startpunt en geen eindpunt. Tools als axe en WAVE pakken een deel van de problemen, vooral de dingen die te formuleren zijn als regel (“dit veld heeft geen label”, “deze afbeelding heeft geen alt-tekst”). Maar het grootste deel van de WCAG kun je niet automatisch toetsen, omdat de materie te complex is. Of een alt-tekst klopt. Of een focusvolgorde logisch is. Of een knop een herkenbare naam heeft voor iemand die hem niet ziet.

Daar komen wij langs. Per pagina in de steekproef lopen we systematisch alle HTML-elementen na terwijl we allerlei beperkingen simuleren. Dat is geen kunst, maar wel veel werk. Een gemiddelde audit zit op zestien tot vierentwintig uur testen.

• Automatische tools halen tussen de 20 en 30% van alle fouten op.
• Een deel van hun bevindingen is fout-positief.
• Vrijwel alle tools zijn Amerikaans en weten niet hoe wij als Nederlandse auditbureaus WCAG interpreteren.

Wat automatische tools vrij betrouwbaar vinden: ontbrekende alt-attributen, formuliervelden zonder label, onvoldoende kleurcontrast op platte tekst, ontbrekende lang-attributen, lege links, dubbele id’s. Allemaal regel-gebaseerd.

Wat ze missen: of een alt-tekst de afbeelding correct beschrijft, of de focusvolgorde overeenkomt met de visuele leesvolgorde, of een dialog opent op de juiste plek, of de skiplink op een logische plek landt, of een schermlezer een tabel begrijpelijk voorleest, of een gebruiker een formulierfout kan herstellen, of een proces in stappen werkbaar is voor iemand die niet ziet. Dat is wat wij doen.

We testen in meerdere browsers, omdat schermlezers verschillend reageren per browser. We leggen in het rapport altijd vast welke versies actief waren tijdens de audit. Anders kun je een paar maanden later geen reproductie meer doen.

Een typische set:

• Chrome, laatste stabiele versie
• Firefox, laatste stabiele versie, in combinatie met NVDA
• Safari, laatste stabiele versie, in combinatie met VoiceOver
• PAC, alleen als er PDF’s in de steekproef zitten

Standaard testen we één browser in het lichte thema en een andere in het donkere thema. Dark mode triggert soms eigen kleurinstellingen of focus-styling die in light mode goed staat maar in dark mode wegvalt; door het meteen mee te nemen ondervang je die verrassing later.

Versie en datum noteren we per browser in het rapport. Daar plukken we later de vruchten van: bij een hercontrole een paar maanden later weten we precies wat de uitgangssituatie was.