Wie moet een toegankelijkheidsverklaring publiceren?
Een toegankelijkheidsverklaring legt vast hoe toegankelijk je website of app is, wat nog niet voldoet en wat je eraan doet. Overheidsorganisaties en bedrijven publiceren er allebei een. Welke wet dat van je vraagt hangt af van wat je organisatie is, en dat bepaalt ook waar je verklaring terechtkomt.
| Wat je bent | Welke wet | Waar je verklaring komt |
|---|---|---|
| Overheidsinstantie of publiekrechtelijke instelling | Besluit digitale toegankelijkheid overheid, sinds 2018 | Het Register van Toegankelijkheidsverklaringen |
| Bedrijf dat producten of diensten aan consumenten levert | European Accessibility Act, sinds 28 juni 2025 | Een eigen pagina op je website |
De norm is voor allebei dezelfde: EN 301 549, die in versie V3.2.1 verwijst naar WCAG 2.1 niveau A en AA.
Overheid: je verklaring in het Register
Je publiceert je verklaring op toegankelijkheidsverklaring.nl. Invullen gaat via de Mijn-omgeving van DigiToegankelijk, meldingen van bezoekers lopen via DIP. Twee dingen worden onderschat. Het eerste: alles wat je in de verklaring noemt, moet het onderzoek dekken. Een verklaring geldt voor de website of app die erin staat, met de subdomeinen en andere domeinen die je erbij noemt, en het onderzoek eronder moet representatief zijn voor alle content daarvan. Het tweede: dat onderzoek vraagt een goed gedocumenteerde evaluatiemethode, WCAG-EM of gelijkwaardig. Wil je de tekst alvast opstellen, dan doet onze gratis BDTO-generator dat in het formaat van het Register.
Publiekrechtelijke instelling is een juridisch begrip en geen kwestie van subsidie. Er gelden drie voorwaarden tegelijk: algemeen belang zonder commercieel karakter, rechtspersoonlijkheid, en overwegend overheidsfinanciering, overheidstoezicht of een bestuur dat de overheid grotendeels benoemt. Een museum met subsidie valt er dus niet automatisch onder. Twijfel je, leg het dan voor aan een jurist.
Zo stel je een verklaring op voor een overheidswebsite
Stap 2 kost verreweg de meeste tijd. De rest is invulwerk zodra het rapport er ligt.
Breng je kanalen in kaart
Hoofdwebsite, subsites, aanvraagformulieren, intranet, portalen achter een inlog en apps. Wat vanuit je bezoeker bij elkaar hoort, gaat in één verklaring. Wat je te laag inschat, kost je later een ontbrekend deelonderzoek.
Laat onderzoek doen
Met een goed gedocumenteerde evaluatiemethode, WCAG-EM of gelijkwaardig. WCAG-EM heeft vijf stappen: reikwijdte bepalen, de site verkennen, een steekproef samenstellen, toetsen en rapporteren.
Vul de verklaring in
Via de Mijn-omgeving van DigiToegankelijk, met het onderzoek eraan gekoppeld.
Kies de status die klopt
Een A of B waar geen compleet onderzoek onder ligt, merkt het Register aan als ontoereikend.
Richt de feedbackroute in
Meldingen van bezoekers lopen via DIP, en iemand moet ze lezen en beantwoorden.
Zet de vervaldatum in je agenda
Onderzoeksresultaten zijn 3 jaar geldig, gerekend vanaf het oudste deelonderzoek. Daarna zet het Register je verklaring op D.
De vijf statussen
| Status | Wat er onder ligt | Voldoe je aan de wet? |
|---|---|---|
| A, voldoet volledig | Een verklaring plus een compleet onderzoek van hooguit 3 jaar oud, waarin geen afwijkingen zijn gevonden of waarin ze zijn hersteld voordat het onderzoek werd afgerond | Ja |
| B, voldoet gedeeltelijk | Een verklaring plus datzelfde onderzoek, met afwijkingen erin | Ja, als je maatregelen hebt beschreven en er elk jaar verbetering is. Vanaf 1 oktober 2026 vraagt het model er ook een concrete datum bij waarop die maatregelen zijn uitgevoerd |
| C, eerste maatregelen genomen | Een verklaring, maar nog geen onderzoek. De eerste maatregelen zijn genomen en staan in de toelichting, met een streefdatum. Je laat het kanaal binnen 6 maanden onderzoeken, of je heft het op. Vanaf 1 oktober 2026 mag je 12 maanden nemen als je het kanaal opheft | Ja, zolang die termijn loopt. Daarna zet het Register je verklaring op D |
| D, voldoet niet | Een verklaring, geen onderzoek en niets gepland | Nee |
| E, geen toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd | Er is geen verklaring | Nee |
Alleen A betekent toegankelijk. A, B en C betekenen dat je aan de wet voldoet, en dat is iets anders. Bij B geldt dat alleen als je maatregelen hebt beschreven en er elk jaar verbetering is; bij C alleen zolang de termijn loopt. Status E kies je niet zelf: die geldt voor kanalen zonder verklaring, en die staan alleen in het Dashboard DigiToegankelijk. Een B met een volledig rapport eronder is bruikbaarder dan een A waar onderbouwing onder ontbreekt, want het Register merkt een onvolledige onderbouwing aan als ontoereikend.
Wat er op 1 oktober 2026 verandert
Per 1 oktober 2026 geldt een nieuw model voor de toegankelijkheidsverklaring. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelde het vast op 8 december 2025; het besluit staat in Staatscourant 2026, 515. Digitoegankelijk kondigde het aan in het bericht Modeltoegankelijkheidsverklaring vastgesteld.
Er veranderen drie dingen:
- Je benoemt de wettelijke uitzonderingen. Valt content onder een van de acht onderdelen van artikel 2 lid 2 van het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, dan benoem je die content in je verklaring: om welke soort content het gaat, waar die staat en op welk onderdeel van artikel 2 lid 2 je je beroept. De letter erbij zetten is de duidelijkste manier, maar het model schrijft die niet voor. In onze rapporten gaat het meestal om kantoorbestanden van vóór 23 september 2018, om vooraf opgenomen video en audio van vóór 23 september 2020, en om content van derden die je niet financiert en niet hebt ontwikkeld. Dit blok geldt niet alleen bij een gedeeltelijke verklaring: het model merkt het aan voor de statussen A, B, C en D.
- Je benoemt de toegankelijke alternatieven. Voldoe je gedeeltelijk, of doe je een beroep op onevenredige last, dan noem je wat je bezoekers aanbiedt zolang een afwijking niet is opgelost. Bij onevenredige last is dat geen nieuwe plicht: artikel 3 lid 4 van het besluit vraagt dat sinds 2018. Nieuw is dat het model er een apart veld voor heeft, en dat het ook om alternatieven vraagt bij afwijkingen zonder beroep op onevenredige last.
- Bij status C mag je verklaren dat je het kanaal binnen 12 maanden opheft. Dat was 6 maanden. Laat je onderzoek doen, dan blijft die termijn 6 maanden. Het model zet die twee als een of-of naast elkaar, dus de 12 maanden is geen algemene verruiming van status C. Hoe het Register met die termijn van 12 maanden omgaat, is nog niet bekend.
De eerste twee punten gaan over je onderzoek. Welke content het is en waar die staat, komt uit de reikwijdte die de auditor in stap 1 van WCAG-EM vaststelt. Het toegankelijke alternatief komt er niet uit: dat is een keuze van je organisatie, en wij denken daar hooguit in mee.
In onze rapporten staan de wettelijke uitzonderingen daarom apart van de onderdelen die we niet hebben onderzocht. Dat tweede is een scopekeuze en geen wettelijke uitzondering, en daar is apart onderzoek voor nodig.
Logius overlegt nog met de onderzoeksbureaus over de uitvoering. Je hoeft op dit moment nog niets te doen aan een bestaande verklaring.
Waar het in de praktijk misgaat
We analyseerden alle 8.268 verklaringen in het Register en de 9.075 overheidssites in het dashboard, peildatum augustus 2026. Dit is onze eigen analyse en geen cijfer van DigiToegankelijk. Drie dingen die je bij je eigen verklaring kunt voorkomen:
- 42% van de 9.075 overheidssites heeft geen enkel rapport. Dat zijn de statussen C, D en E.
- 603 verklaringen met status A of B hebben een onvolledige onderbouwing, meestal doordat er één deelonderzoek ontbreekt. Welk deel dat is, hebben we niet geteld. Die status blijft op A of B staan; er komt alleen een aantekening bij.
- Ruim 2.800 rapporten verlopen voor eind 2027. Bijna alle onderzoekscapaciteit gaat daarmee op aan vervanging, dus plan je eigen hercontrole op tijd.
De volledige analyse staat in Het toegankelijkheidsregister oogt gezond.
Bedrijven: je verklaring onder de European Accessibility Act
Lever je producten of diensten aan consumenten, dan val je sinds 28 juni 2025 onder de European Accessibility Act. Dat geldt bijvoorbeeld voor webshops, bankieren, reizen boeken, ticketing, e-books en telecomdiensten. Je publiceert je verklaring op een eigen pagina op je website, zodat een bezoeker hem kan vinden zonder door je algemene voorwaarden te hoeven lezen. Onze gratis EAA-generator stelt de tekst voor je op, zonder account.
Drie dingen werken anders dan bij de overheid:
- Geen verklaring in een openbaar register. Dat Register hoort bij het Besluit digitale toegankelijkheid overheid. Jij zet je verklaring op je eigen site.
- Onderzoek is niet voorgeschreven. Verplicht is een toegankelijke website of app. Zonder onderzoek kun je je verklaring alleen niet onderbouwen als je toezichthouder ernaar vraagt, en hetzelfde geldt voor een beroep op onevenredige last.
- Micro-ondernemingen zijn vrijgesteld voor diensten. De richtlijn omschrijft die als minder dan 10 werknemers én een jaaromzet óf een balanstotaal van ten hoogste 2 miljoen euro. De ACM noemt op haar eigen pagina alleen de omzet. Lever je producten, dan geldt de vrijstelling niet.
Welke van de zes toezichthouders bij je hoort hangt af van wat je verkoopt. Voor webshops en apps is dat de ACM. Alle zes staan op de pagina over hulp bij Europese toegankelijkheidswetgeving.
Hulp bij de onderbouwing
Proper Access levert het rapport dat onder je verklaring komt te staan. De norm die het model vraagt is EN 301 549, en de aangewezen versie daarvan is V3.2.1. Die verwijst naar WCAG 2.1 niveau A en AA. Wij toetsen handmatig volgens WCAG-EM aan WCAG 2.2 niveau AA, dus een versie hoger dan die norm eist, met twee schermlezers, alleen toetsenbord en zoom tot 400%. Een senior auditor voert het onderzoek uit en een tweede auditor reviewt. Dat heet het 6-ogen-principe: elk rapport wordt door drie mensen bekeken.
De gegevens die het nieuwe model over het onderzoek vraagt staan bij elkaar in het rapport, in de woorden van het model, zodat je ze kunt overnemen in de invulassistent. De wettelijke uitzonderingen staan er met het onderdeel van artikel 2 lid 2 en de vindplaats erbij.
Een volledig onderzoek begint bij circa € 2.250; welk type bij je kanaal past staat op de pagina over toegankelijkheidsonderzoek. Zijn de bevindingen opgelost, dan legt een hercontrole vast dat ze weg zijn, en dat is de onderbouwing waarmee je van B naar A gaat. We bouwen en beheren zelf geen websites, dus we keuren nooit ons eigen werk.