Wie moet een verklaring publiceren?
Het Besluit digitale toegankelijkheid overheid (BDTO) geldt voor overheidsinstanties en publiekrechtelijke instellingen. Dat zijn onder meer gemeenten, provincies, waterschappen, ministeries, uitvoeringsorganisaties, zelfstandige bestuursorganen, veiligheidsregio’s, omgevingsdiensten en gemeenschappelijke regelingen.
Publiekrechtelijke instelling is een juridisch begrip en geen kwestie van subsidie. Er gelden drie voorwaarden tegelijk: algemeen belang zonder commercieel karakter, rechtspersoonlijkheid, en overwegend overheidsfinanciering, overheidstoezicht of een bestuur dat de overheid grotendeels benoemt. Een museum met subsidie valt er dus niet automatisch onder. Twijfel je, leg het dan voor aan een jurist.
Je verklaring in het Register
Je publiceert je verklaring op toegankelijkheidsverklaring.nl. Invullen gaat via de Mijn-omgeving van DigiToegankelijk; meldingen van bezoekers lopen via DIP.
Alles wat je in de verklaring noemt, moet het onderzoek dekken. De verklaring geldt voor de website of app die erin staat, met de subdomeinen en andere domeinen die je erbij noemt. Het onderzoek moet representatief zijn voor alle content daarvan. Het Register vraagt daarvoor een goed gedocumenteerde evaluatiemethode, WCAG-EM of gelijkwaardig. Wil je de tekst alvast opstellen, dan doet onze gratis BDTO-generator dat in het formaat van het Register.
Zo stel je een verklaring op
Stap 2 kost verreweg de meeste tijd. De rest is invulwerk zodra het rapport er ligt.
Breng je kanalen in kaart
Hoofdwebsite, subsites, aanvraagformulieren, intranet, portalen achter een inlog en apps. Wat vanuit je bezoeker bij elkaar hoort, gaat in één verklaring.
Laat onderzoek doen
Met een goed gedocumenteerde evaluatiemethode, WCAG-EM of gelijkwaardig. WCAG-EM heeft vijf stappen: reikwijdte bepalen, de site verkennen, een steekproef samenstellen, toetsen en rapporteren.
Vul de verklaring in
Via de Mijn-omgeving van DigiToegankelijk, met het onderzoek eraan gekoppeld.
Kies de status die klopt
Een A of B waar geen compleet onderzoek onder ligt, merkt het Register aan als ontoereikend.
Richt de feedbackroute in
Meldingen van bezoekers lopen via DIP, en iemand moet ze lezen en beantwoorden.
Zet de vervaldatum in je agenda
Onderzoeksresultaten zijn 3 jaar geldig, gerekend vanaf het oudste deelonderzoek. Daarna zet het Register je verklaring op D.
De vijf statussen
| Status | Wat er onder ligt | Voldoe je aan de wet? |
|---|---|---|
| A, voldoet volledig | Een verklaring plus een compleet onderzoek van hooguit 3 jaar oud, zonder openstaande afwijkingen | Ja |
| B, voldoet gedeeltelijk | Een verklaring plus een compleet onderzoek met afwijkingen | Ja, als je maatregelen hebt beschreven en er elk jaar verbetering is |
| C, eerste maatregelen genomen | Een verklaring, nog geen onderzoek, eerste maatregelen en een planning | Ja, zolang de termijn loopt |
| D, voldoet niet | Een verklaring, geen onderzoek en niets gepland | Nee |
| E, geen verklaring gepubliceerd | Er is geen verklaring | Nee |
Alleen A betekent toegankelijk. A, B en C betekenen dat je aan de wet voldoet, en dat is iets anders. Bij B geldt dat alleen als je maatregelen hebt beschreven en er elk jaar verbetering is; bij C alleen zolang de termijn loopt. Status E kies je niet zelf: die geldt voor kanalen zonder verklaring.
Het nieuwe model sinds 1 oktober 2026
Sinds 1 oktober 2026 geldt een nieuw model voor de toegankelijkheidsverklaring. De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelde het vast op 8 december 2025; het besluit staat in Staatscourant 2026, 515. Er zijn drie belangrijke aanvullingen:
- Je benoemt wettelijke uitzonderingen uit artikel 2 lid 2 van het BDTO, met soort, vindplaats en wettelijke grond.
- Bij gedeeltelijke toegankelijkheid of onevenredige last benoem je de toegankelijke alternatieven die je bezoekers aanbiedt.
- Bij status C mag je verklaren dat je het kanaal binnen 12 maanden opheft. Laat je onderzoek doen, dan blijft de termijn 6 maanden.
De eerste twee punten gaan over je onderzoek en de reikwijdte daarvan. Het toegankelijke alternatief is een keuze van je organisatie.
Waar het in de praktijk misgaat
We analyseerden alle 8.268 verklaringen in het Register en de 9.075 overheidssites in het dashboard, peildatum augustus 2026. Dit is onze eigen analyse en geen cijfer van DigiToegankelijk:
- 42% van de 9.075 overheidssites heeft geen enkel rapport. Dat zijn de statussen C, D en E.
- 603 verklaringen met status A of B hebben een onvolledige onderbouwing, meestal doordat één deelonderzoek ontbreekt.
- Ruim 2.800 rapporten verlopen voor eind 2027. Plan je eigen hercontrole daarom op tijd.
De volledige analyse staat in Het toegankelijkheidsregister oogt gezond.
Hulp bij de onderbouwing
Proper Access levert het rapport dat onder je verklaring komt te staan. De norm die het model vraagt is EN 301 549, versie V3.2.1; die verwijst naar WCAG 2.1 niveau A en AA. Wij toetsen handmatig volgens WCAG-EM aan WCAG 2.2 niveau AA, met twee schermlezers, alleen toetsenbord en zoom tot 400%. Een senior auditor voert het onderzoek uit en een tweede auditor reviewt.
De gegevens die het model over het onderzoek vraagt staan bij elkaar in het rapport, in de woorden van het model, zodat je ze kunt overnemen in de invulassistent. Een volledig onderzoek begint bij circa € 2.175; welk type bij je kanaal past staat op de pagina over toegankelijkheidsonderzoek. Zijn de bevindingen opgelost, dan legt een hercontrole vast dat ze weg zijn.