Wat is een toegankelijkheidsonderzoek?
Toegankelijkheidsaudit, WCAG-audit, toegankelijkheidstoets, toegankelijkheidsonderzoek. Vier namen die je in offertes en aanbestedingen door elkaar ziet staan, voor precies hetzelfde werk. Verwarrend, maar je hoeft er niet op te letten: wie een van deze vier vraagt, vraagt om een toets aan WCAG 2.2 op niveau A en AA.
Wat wel uitmaakt is dat het handwerk is. WCAG 2.2 op niveau AA telt 55 succescriteria. Een geautomatiseerde scan herkent daarvan ongeveer 30%, vooral codefouten die een tool kan meten. De overige 70% vraagt om een mens die een schermlezer start, met het toetsenbord door een formulier loopt, de focusvolgorde controleert en inzoomt tot 400%. Dat is waarom een onderzoek uren kost en een scan seconden, en waarom alleen het eerste bruikbaar is als bewijs.
Wil je aantonen dat je voldoet aan de European Accessibility Act of aan het Besluit digitale toegankelijkheid overheid, dan is de Europese norm EN 301 549 de maatstaf. De geldende norm is op dit moment WCAG 2.1 niveau AA. EN 301 549 stelt daarnaast eisen aan onder meer je klantondersteuning en aan de informatie die je over toegankelijkheid publiceert. Wij toetsen aan WCAG 2.2 als extra service; die criteria zijn backwards compatible, dus alles uit 2.1 zit erin.
Volgens welke methode onderzoeken we?
WCAG-EM, de evaluatiemethode van het W3C. De toezichthouders gebruiken hem zelf ook, en het Register van Toegankelijkheidsverklaringen accepteert geen onderzoek dat er niet volgens is uitgevoerd.
Reikwijdte bepalen
Welke website, welke subdomeinen, welke talen, welke apps. We leggen ook vast op welke browsers en hulpsoftware we toetsen.
De site verkennen
Welke paginatypes zijn er, welke onderdelen zitten erin zoals formulieren, filters en video's, en waar lopen de gebruikersroutes.
Steekproef samenstellen
Pagina's die samen alle paginatypes en alle interactie dekken. Je krijgt de selectie vooraf te zien en kunt er iets aan toevoegen.
De steekproef toetsen
Handmatig, met schermlezer, alleen toetsenbord en zoom tot 400%. Daarna doet een tweede auditor de interne review.
Bevindingen rapporteren
Per element in plaats van per succescriterium, met per bevinding een user story vanuit een bezoeker met een beperking.
Welke soorten toegankelijkheidsonderzoek zijn er?
Welk onderzoek je nodig hebt, hangt af van wat je zelf kunt veranderen. Ligt de techniek bij een externe leverancier, dan heeft het weinig zin om een rapport te krijgen vol bevindingen waar je zelf niets mee kunt.
| Onderzoek | Wat we toetsen | Succescriteria | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Volledig onderzoek | Techniek en content samen, volgens WCAG-EM | 55 van de 55 | Organisaties die moeten aantonen dat ze voldoen aan de European Accessibility Act of het Besluit digitale toegankelijkheid overheid |
| Contentaudit | Alleen wat je redactie beheert: teksten, koppenstructuur, alt-teksten, linkteksten, taal-attributen en PDF’s | 33 van de 55 | Organisaties waar de techniek bij een externe leverancier ligt. Alleen mogelijk als de techniek ook is onderzocht |
| Techniek- of systeemaudit | De bouwstenen van je product: componenten, code en interactiepatronen, los van de content | 48 van de 55 | Softwareleveranciers, productteams en SaaS-partijen |
| App-audit | Een iOS- of Android-app op echte toestellen, met VoiceOver en TalkBack | WCAG 2.1 met EN 301 549 | Organisaties met een mobiele app |
| Mini-audit | Een handmatige eerste blik op techniek, design en content | Steekproef, tot 5 uur | Organisaties die nog niet weten waar ze staan |
Een deelonderzoek staat nooit op zichzelf. Een contentaudit voeren we alleen uit als de techniek ook is onderzocht, door ons of door een andere partij. Een toegankelijkheidsverklaring vraagt om bewijs dat de hele website is getoetst, en met alleen een contentrapport heb je die onderbouwing niet rond. Wat een contentaudit wel doet: je redactie krijgt een rapport waarin alles staat wat zij zelf kan oplossen, zonder bevindingen die bij een leverancier liggen. Twijfel je wat je nodig hebt, dan kijken we in de kennismaking met je mee.
Heb je zowel een website als een app, dan zijn dat twee onderzoeken met twee rapporten. Dat is ook wat het Register van Toegankelijkheidsverklaringen en de European Accessibility Act verwachten: per kanaal een eigen onderbouwing.
Wat je krijgt
Niet een lijst van 55 criteria met een vinkje, maar per onderdeel van je site wat er misgaat en welke kant een oplossing op moet.
Een rapport per element
Een user story per bevinding
Screenshots en code-voorbeelden
Een CSV met alle bevindingen
Wat kost een toegankelijkheidsonderzoek?
De prijs hangt af van het aantal unieke paginatypes en de hoeveelheid interactie, niet van het aantal pagina’s. Een site met tweeduizend pagina’s op vier templates is goedkoper dan een site met honderd pagina’s en een configurator. Alle bedragen zijn exclusief 21% btw.
| Type website | Indicatieprijs |
|---|---|
| Mini-audit, tot 5 uur | € 495 |
| Eenvoudige website, informatief, weinig interactie | circa € 2.250 |
| Gemiddelde website, formulieren, enige interactie | circa € 3.150 |
| Gemiddeld-complexe website, webshop, inlog, filters | circa € 4.200 |
| Complexe website, maatwerkapplicatie, veel interactie | circa € 5.100 |
De meeste websites vallen in de categorie gemiddeld. Een onderzoek duurt 3 tot 5 weken en na een kennismaking krijg je een vaste prijs, geen nacalculatie.
Twee dingen bieden we er altijd bij aan, allebei optioneel. Een hercontrole van € 450 tot € 1.000 legt vast dat je bevindingen zijn opgelost, en dat is het bewijs dat je nodig hebt voor je toegankelijkheidsverklaring en bij handhaving. Een nabespreking van € 250 per uur betekent dat we het rapport samen doorlopen en helpen prioriteren. Wil je tijdens het oplossen kunnen overleggen, dan kan dat met een strippenkaart van € 100 per uur.
Meer over de opbouw van de prijs lees je in het artikel wat een toegankelijkheidsaudit kost.
Wie voert het onderzoek uit?
Een senior auditor doet het onderzoek, een tweede auditor doet de interne review. Zodra je rapport er ligt, heb je rechtstreeks toegang tot de auditor voor inhoudelijke vragen, onbeperkt en zonder meerkosten. In de fase daarvoor is een relatiebeheerder je aanspreekpunt.
Proper Access bouwt en beheert zelf geen websites. Er is dus geen situatie waarin we ons eigen werk beoordelen. Voor het Register van Toegankelijkheidsverklaringen is dat geen detail maar een voorwaarde: de overheid vraagt onderzoek door een partij die het kanaal niet zelf heeft gebouwd of beheert.
Sinds 2019 deden we 950+ audits, 236 opdrachten voor 63 opdrachtgevers, en 40% komt terug voor een tweede opdracht. Peildatum 7 augustus 2026. In de culturele sector werkten we onder meer voor het Rijksmuseum en het Van Gogh Museum, bij de overheid voor de provincies Noord- en Zuid-Holland en de gemeenten Amersfoort, Alkmaar en ’s-Hertogenbosch, en in het bedrijfsleven voor NRC, De Bijenkorf, Plus en Jumbo.
Hoe we werken staat stap voor stap uitgeschreven, van de steekproef en de scope tot het rapport en de begeleiding daarna.