Content-audit digitale toegankelijkheid van website archeologischcentrum.nl

#1 - Tekst is geen kop, maar is als h2 gemarkeerd

De tekst "De Archeologische Beleidskaart" in de eerste accordeon "De wet" is geen kop, maar is toch gemarkeerd met een h2. De tekst lijkt per ongeluk toegevoegd: hij dupliceert de kop van het volgende element en er staat geen content onder.

User story

Ik lees de website met een schermlezer. Wanneer ik door de koppen navigeer, kom ik een kop tegen die geen echte content aankondigt. Ik verwacht dat elke kop het begin van een nieuwe sectie markeert.

Hoe te testen

1. Gebruik een testtool zoals de Koppenstructuur-checker om alle koppen op de pagina op een rij te zien.
2. Loop de lijst langs en vraag je per kop af: introduceert deze tekst een eigen sectie met content, of is het alleen opmaak? Volgt er geen sectie, dan hoort de tekst geen kop te zijn.

Oplossing

"De Archeologische Beleidskaart" is geen kop: er hoort geen content bij. Verwijder de overbodige tekst of voeg er relevante content onder toe.

#2 - PDF-document heeft geen titel

Dit PDF-document heeft geen titel ingesteld in de bestandseigenschappen. Een PDF-document hoort een titel te hebben die het doel of de inhoud duidelijk beschrijft. Die titel hoort ook in de titelbalk te staan, in plaats van de bestandsnaam. Zo herkennen bezoekers, met of zonder beperking, snel of het document relevant voor ze is.

User story

Ik lees de PDF met een schermlezer. Wanneer ik een PDF open, hoor ik alleen een nietszeggende bestandsnaam zoals 'document123.pdf'. Ik verwacht dat de schermlezer een duidelijke documenttitel aankondigt, zodat ik weet wat ik open.

Hoe te testen

Open de PDF in Adobe Acrobat Pro en controleer Bestand > Eigenschappen > Beschrijving: het veld Titel moet het onderwerp van het document beschrijven, niet de bestandsnaam of "Microsoft Word - finaldraft.docx". Controleer daarna onder Beginweergave > Tonen dat "Documenttitel" is gekozen, zodat de titel en niet de bestandsnaam in het venster of tabblad verschijnt. Bevestig met NVDA of VoiceOver dat de titel wordt aangekondigd bij het openen van de PDF. Draai PAC voor een automatische controle.

Oplossing

Voeg een beschrijvende titel toe aan de bestandseigenschappen van de PDF. In Adobe Acrobat: ga naar Bestand > Eigenschappen > tabblad Beschrijving, vul een beschrijvende titel in en zorg dat de titel in de titelbalk wordt getoond in plaats van de bestandsnaam.

#3 - Koppen zijn niet als kop gemarkeerd

In dit PDF-document zijn meerdere koppen niet als kop gemarkeerd. Zie bijvoorbeeld "Een reis door de tijd" en "Veertig jaar stadsarcheologie in Amersfoort".

Hierdoor wijkt de visuele informatiestructuur af van de documentstructuur in de tags.

User story

Ik lees de PDF met een schermlezer. Wanneer ik door de pagina navigeer via koppen, mis ik visuele koppen omdat mijn schermlezer ze niet als kop herkent. Ik verwacht dat elke visuele kop ook door mijn schermlezer als kop wordt aangekondigd.

Hoe te testen

Open de PDF in Adobe Acrobat Pro en bekijk de tag-structuur via Weergave > Tonen/verbergen > Navigatievensters > Codes. Visuele koppen, lijsten, tabellen en formuliervelden moeten als echte tags bestaan: <H1> tot en met <H6>, <L>, <Table> met <TH>, <TR> en <TD>, en <Form>. Draai de ingebouwde toegankelijkheidscontrole en PAC voor een automatische scan, en controleer daarna met een schermlezer of de structuur klopt wanneer je het document lineair leest.

Oplossing

Vervang de P-tag door de H1- tot en met H6-tag, zodat de documentstructuur in de tags gelijk is aan wat visueel in het document staat.

#4 - Kop-tags gebruikt om gewone tekst groter te maken

In dit PDF-document worden kop-tags misbruikt om gewone tekst visueel groter te maken. Zie de teksten die beginnen met "Voor de stadsarcheologen begint de…" en "Ongeveer 15.000 jaar geleden…" op pagina 7, de tekst "Vuursteen is een soort steen die vaak…" en vergelijkbare teksten elders in het document.

Dit verschil tussen de visuele presentatie en de onderliggende documentstructuur in de tags zorgt voor verwarring.

User story

Als bezoeker die een schermlezer gebruikt, wil ik dat kop-tags alleen voor echte koppen worden gebruikt, zodat ik de structuur van het document kan begrijpen.

Hoe te testen

Navigeer met een schermlezer of een PDF-toegankelijkheidschecker door de koppen van het document. Controleer dat alleen echte koppen als kop zijn getagd en dat visueel vergrote tekst niet in de koppenstructuur zit.

Oplossing

Vervang de H-tags door P-tags, zodat de documentstructuur in de tags gelijk is aan wat visueel in het document staat.

#5 - Afbeeldingen hebben automatisch gegenereerde beschrijvingen

Veel afbeeldingen in dit PDF-document, ook informatieve, zijn toegevoegd via een Figure-tag en hebben een automatisch gegenereerde beschrijving. Zie het logo "Centrum voor Archeologie" op pagina 2, de logo's "Stichting Archeologie Amersfoort STAA" en "Fonds voor Cultuurparticipatie" op pagina 3 en andere afbeeldingen door het hele document met dezelfde beschrijving: "Afbeelding met symbool, gereedschap Automatisch gegenereerde beschrijving".

Andere afbeeldingen zijn toegevoegd via een Figure-tag maar hebben helemaal geen beschrijving. Zie de afbeeldingen op pagina 1, 6, 9, 11 en andere.

User story

Ik lees de PDF met een schermlezer. Wanneer ik een informatieve afbeelding tegenkom, hoor ik een vage of onjuiste beschrijving, of helemaal geen beschrijving. Ik verwacht dat elke afbeelding een duidelijke beschrijving heeft die vertelt wat erop staat.

Hoe te testen

Open de PDF in Adobe Acrobat Pro en bekijk de tag-structuur via Weergave > Tonen/verbergen > Navigatievensters > Codes. Elke informatieve afbeelding moet een <Figure>-tag zijn met een betekenisvol Alt-attribuut; decoratieve afbeeldingen markeer je als artefact, zodat hulpsoftware ze overslaat. Draai PAC voor een automatische controle en lees het document daarna met NVDA of VoiceOver om te bevestigen dat er geen bestandsnamen of ruis worden voorgelezen.

Oplossing

Loop alle afbeeldingen in het document na en bepaal of ze informatief of decoratief zijn. Informatieve afbeeldingen, waaronder logo's, grafieken en kaarten, krijgen een Figure-tag met een betekenisvolle alternatieve tekst. Decoratieve afbeeldingen markeer je als artefact, zodat hulpsoftware ze negeert.

#6 - Inhoudsopgave mist Reference-tags

Dit PDF-document bevat een inhoudsopgave op pagina 3. De Reference-tags worden daarin echter niet gebruikt.

Schermlezers vertrouwen op deze tags om de documentstructuur juist te interpreteren. Een inhoudsopgave hoort de volgende tags te bevatten: TOC, TOCI, Reference en Link.

User story

Ik lees de PDF met een schermlezer. Wanneer ik de inhoudsopgave van een PDF gebruik om te navigeren, herkent mijn schermlezer de items niet. Ik verwacht dat ik vanuit de inhoudsopgave direct naar de juiste sectie in het document kan springen.

Hoe te testen

Navigeer met een PDF-toegankelijkheidschecker of een schermlezer naar de inhoudsopgave. Controleer dat die correct is getagd met de juiste structuur, inclusief de tags TOC, TOCI, Reference en Link, en dat elk item herkenbaar en activeerbaar is.

Oplossing

Voeg de juiste tags toe voor de onderdelen van de inhoudsopgave.

#7 - Leesvolgorde van de tags is niet logisch

In dit PDF-document is de leesvolgorde niet logisch. Zie bijvoorbeeld pagina 4, waar de content van "Inhood", "Intro" en "Tussendoortjes" door elkaar loopt. Op pagina 5 en 6 komen koppen in de tags pas na de alinea's of koppen die eronder horen. Ook op andere pagina's wijkt de tag-volgorde af van de visuele volgorde.

Een schermlezer leest een PDF-document in de volgorde van de tags in de codelaag. Staan die tags niet in een logische volgorde, dan wordt de leesvolgorde onlogisch en is het voor een blinde bezoeker moeilijk om de inhoud van het document te begrijpen.

User story

Als bezoeker die een schermlezer gebruikt, wil ik dat de content van een PDF-document in een logische leesvolgorde wordt aangeboden, zodat ik de informatie in dezelfde volgorde krijg als ziende bezoekers.

Hoe te testen

Open de PDF in een PDF-lezer of toegankelijkheidstool en bekijk de tag-structuur en de leesvolgorde. Controleer dat de volgorde van de tags overeenkomt met de visuele leesvolgorde van de content op de pagina, en dat het document van begin tot eind logisch te lezen is zonder dat informatie buiten de juiste volgorde verschijnt.

Oplossing

Zet de PDF-tags in dezelfde logische volgorde als de visuele presentatie van de content. Bezoekers die hulpsoftware gebruiken horen koppen, alinea's, lijsten, tabellen en afbeeldingen dan in de volgorde waarin ze bedoeld zijn.

#8 - PDF-document heeft geen titel

Ook dit PDF-document heeft geen titel ingesteld in de bestandseigenschappen. Daardoor wordt de bestandsnaam getoond en is het voor bezoekers lastiger om het document te herkennen.

User story

Ik lees de PDF met een schermlezer. Wanneer ik een PDF open, hoor ik alleen een nietszeggende bestandsnaam zoals 'document123.pdf'. Ik verwacht dat de schermlezer een duidelijke documenttitel aankondigt, zodat ik weet wat ik open.

Hoe te testen

Zie de vorige sectie voor de precieze stappen.

Oplossing

Geef elk PDF-document een betekenisvolle titel die het doel of de inhoud beschrijft, en zorg dat die titel in de titelbalk wordt getoond in plaats van de bestandsnaam.

#9 - Taal is niet ingesteld

In de metadata van deze PDF is de taal niet ingesteld. De taal moet ingesteld zijn, zodat schermlezers de informatie uit het bestand in de juiste taal aan de bezoeker doorgeven. Dit kan via de bestandseigenschappen.

User story

Als bezoeker lees ik PDF's met een schermlezer. Ik wil dat elke PDF een taal heeft ingesteld in de bestandseigenschappen. Zonder taalinstelling gokt mijn schermlezer en gebruikt hij de verkeerde uitspraak.

Hoe te testen

Open de PDF in Adobe Acrobat. Ga naar Bestand > Eigenschappen > Geavanceerd en controleer dat bij Leesopties > Taal de werkelijke taal van het document is ingesteld. Lees het document daarna voor met een schermlezer en bevestig dat de juiste uitspraak wordt gebruikt.

Oplossing

Stel de taal in via de bestandseigenschappen van de PDF. In Adobe Acrobat: ga naar Bestand > Eigenschappen > tabblad Geavanceerd en kies de juiste taal in het veld Taal.

#10 - PDF-document heeft geen tags

Dit PDF-document heeft geen tags, waardoor de inhoud niet toegankelijk is voor schermlezers. Zonder tags is een volledige toegankelijkheidsbeoordeling ook niet mogelijk: alle succescriteria die over de onderliggende codelaag van de PDF gaan, zoals semantische koppen en alternatieve teksten voor afbeeldingen, zijn nu niet te beoordelen. Het oplossen van deze bevinding kan daardoor nieuwe bevindingen zichtbaar maken.

User story

Ik lees de PDF met een schermlezer. Wanneer ik een PDF open, vindt mijn schermlezer geen koppen of structuur in het document. Ik verwacht dat een PDF zo is gestructureerd dat ik de inhoud kan begrijpen.

Hoe te testen

Open de PDF in Adobe Acrobat Pro en bekijk de tag-structuur via Weergave > Tonen/verbergen > Navigatievensters > Codes. Visuele koppen, lijsten, tabellen en formuliervelden moeten als echte tags bestaan: <H1> tot en met <H6>, <L>, <Table> met <TH>, <TR> en <TD>, en <Form>. Draai de ingebouwde toegankelijkheidscontrole en PAC voor een automatische scan, en controleer daarna met een schermlezer of de structuur klopt wanneer je het document lineair leest.

Oplossing

Voeg tags toe aan het document die de structuur van het document weergeven.

#11 - Kleurcontrast van grote tekst is te laag

Dit PDF-document bevat lichtgroene (#4A686C) tekst "#2 2023" op een groene (#27474A) achtergrond. De contrastverhouding is te laag: 1,7:1. Omdat dit grote tekst is, moet de contrastverhouding minimaal 3,0:1 zijn.

User story

Als bezoeker die slechtziend is heb ik goed contrast nodig. Zonder dat contrast kan ik de tekst niet goed lezen.

Hoe te testen

Open de PDF in een browser of PDF-lezer en meet met een Colour Contrast Analyser de contrastverhouding tussen de tekst en de achtergrond. Controleer dat het contrast voldoet aan de WCAG-eisen voor de grootte en dikte van de tekst.

Oplossing

Zorg dat het contrast minimaal 3,0:1 is.