Proper Access Academy

Koppen

Een logische koppenstructuur is het belangrijkste navigatiemiddel voor schermlezergebruikers.

Waarom koppen zo belangrijk zijn

Koppen zijn het belangrijkste navigatiemiddel voor schermlezergebruikers. Uit het WebAIM-onderzoek blijkt dat 67% van de schermlezergebruikers koppen gebruikt als primaire manier om door een pagina te navigeren. Ze drukken op de H-toets om van kop naar kop te springen, net zoals een ziende gebruiker de pagina scant op vetgedrukte titels.

Als je koppen niet goed zijn opgebouwd – of helemaal ontbreken – dan is je pagina voor deze gebruikers een muur van tekst zonder structuur.

Twee aparte eisen

WCAG stelt twee verschillende eisen aan koppen, en die worden vaak door elkaar gehaald:

  1. SC 1.3.1 (Informatie en relaties) – koppen moeten in de code als kop zijn gemarkeerd. Gebruik <h1> t/m <h6>, geen gestylede <div> of <p>.
  2. SC 2.4.6 (Koppen en labels) – koppen moeten het onderwerp van de content beschrijven. Een kop die “Sectie 3” zegt, is technisch correct gemarkeerd maar inhoudelijk nietszeggend.

Dit zijn twee aparte criteria. Je kunt aan het ene voldoen en het andere overtreden.

De regels voor een goede koppenstructuur

Gebruik echte kopelementen

Een schermlezer herkent alleen <h1> t/m <h6> als koppen. Een <div class="heading"> of <p><strong>Titel</strong></p> ziet er visueel misschien uit als een kop, maar is onzichtbaar in de koppenlijst.

Voorbeeld: kop die geen kop is

Fout

<div class="section-title">Onze diensten</div>

Visueel een kop, maar de schermlezer zegt alleen “Onze diensten” – zonder aan te geven dat het een kop is.

Goed

<h2>Onze diensten</h2>

De schermlezer zegt “kop niveau 2, Onze diensten”. De gebruiker kan ernaartoe navigeren.

Eén h1 per pagina

Elke pagina heeft precies een <h1>. Dat is de hoofdkop die het onderwerp van de pagina beschrijft. Alle andere koppen vallen daaronder.

Sla geen niveaus over

Koppen vormen een hierarchie, vergelijkbaar met een inhoudsopgave. Spring niet van <h1> naar <h3> zonder een <h2> ertussen.

Voorbeeld: koppenstructuur

Fout

<h1>Webshop</h1>
  <h3>Dameskleding</h3>
  <h3>Herenkleding</h3>
    <h5>Broeken</h5>

Niveaus 2 en 4 worden overgeslagen. De hierarchie is onduidelijk.

Goed

<h1>Webshop</h1>
  <h2>Dameskleding</h2>
  <h2>Herenkleding</h2>
    <h3>Broeken</h3>

Elk niveau sluit logisch aan op het vorige.

Gebruik koppen niet voor visueel effect

Soms wordt een <h3> gebruikt puur omdat de tekst kleiner moet zijn dan een <h2>. Dat is de verkeerde reden. Het kopniveau bepaalt de positie in de hierarchie, niet de tekstgrootte. Pas de styling aan met CSS.

Tip: koppenstructuur controleren

Installeer de browser-extensie HeadingsMap (beschikbaar voor Chrome en Firefox). Die toont in een oogopslag de volledige koppenstructuur van elke pagina, inclusief overgeslagen niveaus.

Maak koppen beschrijvend

Een kop moet duidelijk maken waar de sectie over gaat. Vermijd vage koppen als “Meer informatie”, “Sectie 2” of “Details”.

Voorbeeld: beschrijvende koppen

Fout

<h2>Meer informatie</h2>
<h2>Details</h2>
<h2>Overig</h2>

Uit deze koppen kun je niet opmaken waar de secties over gaan.

Goed

<h2>Levertijden en verzendkosten</h2>
<h2>Retourbeleid</h2>
<h2>Veelgestelde vragen</h2>

Elke kop beschrijft duidelijk het onderwerp van de sectie.

Veelgemaakte fouten

  • Kop die geen kop is – visueel groot en vet, maar in de code een <div> of <p>
  • Niveaus overslaan – van <h2> naar <h4> springen
  • Meerdere h1’s – twee of meer <h1>’s op dezelfde pagina
  • Kop voor styling – een <h4> gebruiken omdat het lettertype kleiner moet
  • Vage koppen – “Lees meer”, “Klik hier”, “Informatie”

WCAG-succescriteria

SuccescriteriumNiveauToelichting
1.3.1 Informatie en relatiesAKoppen moeten programmatisch bepaalbaar zijn (gebruik <h1>-<h6>)
2.4.6 Koppen en labelsAAKoppen moeten het onderwerp of doel van de content beschrijven

Verder lezen


Quiz

Vraag 1. Een pagina heeft de volgende koppen: <h1>, <h2>, <h4>, <h2>. Wat is het probleem?
Vraag 2. Waarom is <p class="heading">Over ons</p> een probleem?
Vraag 3. Hoeveel <h1>-elementen mag een pagina bevatten?
Vraag 4. Een developer gebruikt een <h4> omdat de tekst kleiner moet zijn dan de <h2> erboven. Wat is het juiste advies?
Vraag 5. Welk WCAG-criterium gaat over de inhoud van koppen (beschrijvend zijn)?